સમાજ વિકાસ માટે જરૂરી છે એ નેતા કે જે સતત લોકો સાથે રહે

 

ચૂંટણીઓ પૂરી થતા સાથે ગાયબ થતા કેન્ડિડેટ – સમાજ સામે એક  મોટો પ્રશ્ન

ભારત જેવી લોકશાહી પદ્ધતિમાં દરેક પાંચ વર્ષે ચૂંટણી યોજાય છે. ચૂંટણી એ માત્ર મતદાનનો કાર્યક્રમ નથી, પરંતુ સમાજના ભવિષ્યનો નિર્ણય છે. દરેક વિસ્તાર, દરેક ગામ અને દરેક શહેરમાં અનેક ઉમેદવારો ચૂંટણીમાં ઉભા રહે છે. તે સૌ લોકોના ઘેર ઘેર જઈને સેવા, વિકાસ અને પરિવર્તનના અનેક વચનો આપે છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ છે કે ચૂંટણી પૂરી થયા પછી કેટલા ઉમેદવારો સમાજની વચ્ચે રહે છે?

દુર્ભાગ્યે, મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં લોકોનો અનુભવ એવો છે કે મતદાન પૂરું થયા પછી તો ઉમેદવાર ફરી નજરે જ પડતા નથી. માત્ર ચૂંટેલા ઉમેદવાર થોડા કામો માટે દેખાય છે, અને હારેલા ઉમેદવારો તો જાણે રાજકારણમાંથી જ ગાયબ થઈ જાય છે.

 ચૂંટાઈ આવેલા નેતા સામે સામાન્ય નાગરિકની શરમ – શું મત ન આપવા માટે સમાજને શરમાવવું જોઈએ?

ઘણા લોકો કહે છે કે:
“અમે એમને મત આપ્યો ન હતો, હવે કામ માટે જશું તો શરમ પડે.”

પરંતુ આ વિચાર લોકશાહી માટે ખોટો છે.
ચૂંટાઈ આવેલા વ્યક્તિ માત્ર “જેણે મત આપ્યો તેનાં” પ્રતિનિધિ નથી—
તે સમગ્ર વિસ્તારનો પ્રતિનિધિ છે.

ચૂંટાયેલા નેતા પર દરેક નાગરિકનો સમાન અધિકાર છે. સેવા આપવી એ એની ફરજ છે—વિકલ્પ નથી. લોકો પોતાનું કામ કહેનાથી શરમાવે, એવી પરિસ્થિતિ સર્જવી એ નેતૃત્વની નિષ્ફળતા છે, સમાજની નહિ.

 હારેલા ઉમેદવારો કેમ ગાયબ થઈ જાય છે?

ચૂંટણીમાં હારવાનો અર્થ એ નથી કે કોઈને સમાજની સેવા કરવાનો અધિકાર નથી.
પરંતુ ઘણી વાર જોવામાં આવે છે કે:

• ચૂંટણી પૂરી થાય છે અને હારેલા ઉમેદવારો સમાજમાંથી અચાનક ગાયબ થઈ જાય છે
• લોકો વચ્ચે દેખાવવા પણ ઇચ્છતા નથી
• આગળના 5 વર્ષ સુધી કોઈ કામ માટે ઉપલબ્ધ રહેતા નથી
• માત્ર આગામી ચૂંટણી વખતે ફરી પ્રગટ થાય છે

આ વર્તન લોકોમાં રાજકારણ પ્રત્યે નિરાશા અને અવિશ્વાસ સર્જે છે.

 સમાજ વિકાસ માટે જરૂરી છે એ નેતા કે જે સતત લોકો સાથે રહે

એક સાચો નેતા ચૂંટાય કે હારે—
સેવા બંને પરિસ્થિતિમાં કરી શકે અને કરવી જોઈએ.

નેતૃત્વની સાચી કસોટી ચૂંટણી જીતવી નથી,
ચૂંટણી પછી પણ લોકો માટે હાજર રહેવું છે.

ઉમેદવારોએ ચૂંટણી પૂર્ણ થયા પછી પણ નીચે પ્રમાણેની જવાબદારીઓ ભજવવી જોઈએ:

• લોકો વચ્ચે સતત સંપર્કમાં રહેવું
• વિસ્તારના પ્રશ્નો સાંભળવા અને ઉકેલવા પ્રયત્ન કરવો
• સરકારની યોજનાઓ અંગે લોકોનું માર્ગદર્શન કરવું
• યુવાનો, વડીલો, મહિલાઓ અને નબળા વર્ગ માટે કામ કરવું
• વિકાસ માટે જરૂરી પ્રસ્તાવો અને કામો આગળ ધપાવવાના પ્રયત્ન કરવાં
• સમાજના કાર્યક્રમોમાં હાજરી આપવી

આ કામગીરી માટે ચૂંટાવું જરૂરી નથી.
હૃદયમાં સેવા ભાવ હોય તો કોઈ પણ સમાજ માટે કામ કરી શકે છે.

 ચૂંટણી સમયે જ નહીં, દરેક સમયે સમાજને નેતાઓની જરૂર પડે છે

સમાજનાં પ્રશ્નો વર્ષમાં 365 દિવસ રહે છે—
તો પછી સેવા માત્ર ચૂંટણી વખતે જ કેમ દેખાય?

જ્યારે રસ્તો તૂટે, જ્યારે કોઈને સરકારી કાગળમાં મદદ જોઈએ, જ્યારે ગરીબને સહાય જોઈએ, જ્યારે યુવાનોને માર્ગદર્શન જોઈએ—
એવા સમયે સમાજને નેતાઓની ખૂબ જરૂર પડે છે.

ચૂંટણી પહેલાં દેખાતા નેતા તો સૌને મળે છે,
પણ ચૂંટણી બાદ પણ દેખાતા નેતા જ સાચા નેતા છે.

 સમાજને પણ વિચારવાની જરૂર છે

માત્ર ચૂંટણી વખતે દેખાતા નેતાઓને મહત્વ આપવાના બદલે,
જે વ્યક્તિ આખા પાંચ વર્ષ લોકોની વચ્ચે રહે છે, એને વધારે મૂલ્ય આપવું જોઈએ.

મત આપ્યો કે નહિ—
આ બાબત મહત્વની નથી.
સમાજના વિકાસ માટે સક્રિય કાર્ય કરવું મહત્વનું છે.

જે લોકો સતત સમાજ સાથે જોડાયેલા રહે છે,
સમस्या સાંભળે છે, લોકોના હિત માટે લડે છે—
આગામી સમયમાં એવા લોકોને જ સમાજનું નેતૃત્વ મળવું જોઈએ.

 એક વિચાર..

ચૂંટણીઓ આવે છે અને જાય છે,
પણ સમાજની જરૂરિયાતો તો સતત છે.

તેથી प्रत्येक ઉમેદવાર—
ચૂંટાઈ આવ્યો હોય કે હારી ગયો હોય—
એને સમાજ માટે સતત ઉપલબ્ધ રહેવું જોઈએ.

સાચું નેતૃત્વ એ સેવા છે, સત્તા નહિ.
અને સત્તા વિના પણ સેવા થઈ શકે છે—જો મનમાં ભાવનાત્મક ઈમાનદારી હોય.

લોકશાહી ત્યારે જ મજબૂત થશે જ્યારે ઉમેદવાર ચૂંટણી પહેલાં નહીં,
ચૂંટણી પછી પણ લોકોને માટે હાજર રહે.