દુઃખને વાગોળવાનું છોડો

 

🌿 દુઃખને વાગોળવાનું છોડો, સુખને સ્પર્શવા દો — 10 સુવિચાર

1. માણસ દુઃખને એટલું વાગોળતો રહે છે કે સુખ બારણે આવીને ઊભું હોય તોપણ તેને આવકારવાનું યાદ આવતું નથી. જીવનમાં સુખનો અભાવ હંમેશાં નથી હોતો; ઘણી વાર દુઃખમાંથી બહાર આવવાની આપણી તૈયારીનો અભાવ હોય છે.

2. આપણે સમસ્યાઓને માથા પર એવી રીતે ચડાવી દઈએ છીએ કે જીવનની સુંદર ક્ષણો જોવાની નજર જ ગુમાવી બેસીએ છીએ. યાદ રાખો, દરેક સમસ્યાનો ઉકેલ મળે ત્યારે જ શાંતિ મળે એવું નથી; ક્યારેક સમસ્યાને થોડા સમય માટે બાજુ પર મૂકવાથી પણ શાંતિ મળે છે.

3. દુઃખને વારંવાર યાદ કરવાથી ભૂતકાળ બદલાતો નથી, પરંતુ વર્તમાનની ખુશીઓ જરૂર ઝાંખી પડી જાય છે. જે વીતી ગયું છે એને યાદ રાખો, પણ એને આજના દિવસ પર હાવી ન થવા દો.

4. મનમાં ચિંતાઓનો ભાર લઈને ફરતા હોઈએ ત્યારે દુનિયાની સુંદરતાનો સ્પર્શ પણ અનુભવાતો નથી. હળવાશ બહારની પરિસ્થિતિ બદલવાથી જ નહીં, અંદરનો બિનજરૂરી ભાર ઉતારવાથી પણ આવે છે.

5. જીવનમાં કેટલીક સમસ્યાઓ ઉકેલવાની હોય છે, કેટલીક સ્વીકારવાની હોય છે અને કેટલીકને સમયના ભરોસે છોડી દેવાની હોય છે. દરેક સમસ્યાને સતત મનમાં ફેરવતા રહેવું એ સમજદારી નહીં, પોતાની શાંતિને સજા કરવા જેવું છે.

6. સુખને અનુભવવા માટે જીવનમાં બધું જ બરાબર હોવું જરૂરી નથી; મનને દરેક સમયે કંઈક ખોટું શોધવાની આદતમાંથી મુક્ત કરવું જરૂરી છે. જે છે એમાં પણ કંઈક સારું છે, એ જોવાની શરૂઆત કરો.

7. ચિંતા આવતીકાલની મુશ્કેલીઓ દૂર કરવાની ખાતરી આપતી નથી; તે ઘણી વાર આજની શાંતિ છીનવી લે છે. આવતીકાલ માટે પ્રયત્ન કરો, પરંતુ આવતીકાલની ચિંતામાં આજનો દિવસ બરબાદ ન કરો.

8. માણસ ઘણી વાર દુઃખને છોડવા તૈયાર હોતો નથી, કારણ કે એને લાગે છે કે દુઃખ ભૂલી જવું એટલે એની સાથે થયેલી ઘટનાને નકારી કાઢવી. હકીકતમાં, દુઃખમાંથી બહાર આવવું એ ભૂતકાળને ભૂંસી નાખવું નહીં, પરંતુ એને વર્તમાન પર રાજ ન કરવા દેવું છે.

9. મનને હળવું કરવું હોય તો દરેક વાતનો જવાબ શોધવાનું, દરેક ઘટનાનો હિસાબ રાખવાનું અને દરેક ચિંતાને ઉકેલવાની જીદ કરવાનું થોડું ઓછું કરો. કેટલીક બાબતોને સ્વીકારીને આગળ વધી જવું એ પણ જીવન જીવવાની કળા છે.

10. સુખ તમારી આસપાસની નાની નાની ક્ષણોમાં ઘણી વાર હાજર હોય છે; ચાની એક પ્યાલી, કોઈનો પ્રેમાળ શબ્દ, સવારનો સૂર્યપ્રકાશ કે પરિવાર સાથેની થોડી પળો. પરંતુ મન જો સતત દુઃખની સભામાં બેઠું હોય, તો સુખના આ મહેમાનોને મળવાનો સમય જ ક્યાંથી મળે?

🍃 એક ખાસ સુવિચાર

“માણસ દુઃખથી એટલો થાકતો નથી, જેટલો દુઃખને સતત વાગોળવાથી થાકી જાય છે. સમસ્યાઓનું પોટલું માથે લઈને સુખની શોધમાં નીકળીએ તો સુખનો સ્પર્શ ક્યાંથી અનુભવાય? જીવનને હળવું બનાવવું હોય તો દરેક સમસ્યાનો અંત લાવવો જરૂરી નથી; કેટલીક ચિંતાઓને મનમાંથી ઉતારી મૂકવી પણ જરૂરી છે. કારણ કે જે મન દુઃખને પકડી રાખે છે, એ જ મન ઘણી વાર સુખને પકડવાની તક ગુમાવી દે છે.”

GM

 

🌅 જીવન એક સુંદર સફર છે!

જીવન કોઈ સ્પર્ધા નથી કે હંમેશાં દોડતા જ રહેવું પડે. ક્યારેક થોભો, કુદરતને નિહાળો, મનગમતું ભોજન કરો, પ્રિયજનો સાથે હસો અને દિલને પૂછો — આજે હું ખુશ છું ને?

ગુડ મોર્નિંગ! દરેક દિવસને ઉત્સવની જેમ માણો. 🎊🌹

GOOD MORNING

ECHO -एक गूंज

GM

 

🌻 પોતાની ખુશીના માલિક બનો!

તમારી ખુશીનો રિમોટ બીજાના હાથમાં ન આપો. કોઈ વખાણ કરે તો ખુશ થાઓ, કોઈ ટીકા કરે તો શીખો, પણ તમારું સ્મિત ક્યારેય ગુમાવશો નહીં.

સુપ્રભાત! ખુશ રહો અને બેફિકર જીવો. 😎

GOOD MORNING

ECHO -एक गूंज

दशहरा की हार्दिक शुभकामनाएँ 🌺

 

🌺 20 अक्टूबर — दशहरा की हार्दिक शुभकामनाएँ 🌺

🏹 दशहरा — बुराई पर अच्छाई की विजय का पर्व 🏹

दशहरा हमें सिखाता है कि सत्य, न्याय और अच्छाई की हमेशा विजय होती है। आइए, इस दशहरे पर केवल रावण के पुतले का ही नहीं, बल्कि अपने मन और समाज में मौजूद बुराइयों का भी अंत करने का संकल्प लें।

🔥 रावण की 10 बुराइयाँ, जिन्हें हमें त्यागना है: 🔥

1. काल्पनिकता — निराधार कल्पनाओं में खोना

2. भ्रम — गलतफहमी और भटकाव

3. छल — धोखा और कपट

4. झूठ — असत्य और बेईमानी

5. चोरी — दूसरों की वस्तु पर गलत अधिकार

6. व्यभिचार — अनैतिक आचरण

7. हत्या — जीवन का विनाश

8. मारपीट — हिंसा और क्रूरता

9. लूट — दूसरों की संपत्ति छीनना

10. उत्पीड़न — दूसरों को सताना और प्रताड़ित करना

✨ आइए, इस दशहरे पर संकल्प लें:
बुराई छोड़ें, सच्चाई अपनाएँ, हिंसा के स्थान पर प्रेम और नफरत के स्थान पर सद्भाव फैलाएँ। समाज को सुरक्षित, न्यायपूर्ण और खुशहाल बनाने में अपना योगदान दें।

🌼 सत्य की राह पर चलें, अच्छाई को अपनाएँ और हर बुराई पर विजय पाएँ।

ECHO Foundation
मानवता, सद्भाव और बेहतर समाज की ओर एक कदम।

🏹 आप सभी को दशहरा पर्व की हार्दिक शुभकामनाएँ! 🌺

GM

 

💖 પૈસા કરતાં પળો કિંમતી છે!

પૈસા કમાવવા જરૂરી છે, પણ પૈસા કમાવાની દોડમાં જીવન જીવવાનું ભૂલી ન જશો. પરિવાર સાથે હસો, મિત્રો સાથે મળો અને યાદગાર પળો બનાવો.

ગુડ મોર્નિંગ! સંબંધો સાચવો અને જીવન માણો. 🌹

GOOD MORNING

ECHO -एक गूंज

GM

 

🕺 મોજ કરવાની કોઈ ઉંમર નથી!

ફરવું હોય તો ફરો, ગીત ગાવું હોય તો ગાઓ, નાચવું હોય તો નાચો! લોકો શું કહેશે એ વિચારવામાં જીવન પૂરું ન કરો. પોતાની ખુશી માટે પણ થોડો સમય કાઢો.

સુપ્રભાત! જીવનમાં મોજનો ડોઝ ચાલુ રાખો. 🎶

GOOD MORNING

ECHO -एक गूंज

GM

 

😂 હસવું એ પણ એક કળા છે!

દરેક વાતને દિલ પર લેવાની જરૂર નથી. કેટલીક વાતો હસીને ટાળી દો, કેટલીક ભૂલોને ભૂલી જાઓ અને કેટલીક ક્ષણોને દિલથી માણી લો. હળવું મન એ જ સાચી ખુશી છે.

ગુડ મોર્નિંગ! હસો અને હસાવતા રહો. 😄🌺

ECHO -एक गूंज

GM

🌈 આજે જીવી લો, કાલની ખબર નથી!

ગઈકાલની ચિંતા અને આવતીકાલની ફિકર વચ્ચે આજનો દિવસ ગુમાવી ન દો. જે લોકો તમને ગમે છે તેમની સાથે સમય વિતાવો અને જે કરવાથી આનંદ મળે તે કરો.

સુપ્રભાત! આજનો દિવસ દિલથી જીવો. 🌞

 ECHO -एक गूंज

GM

સવારની ગરમ ચા, મિત્રોનો સાથ, દિલ ખોલીને થતી વાતો અને હાસ્યની બે પળો… સુખ મેળવવા માટે હંમેશાં મોટી વસ્તુઓની જરૂર નથી હોતી.

ગુડ મોર્નિંગ! નાની પળોમાં મોટી ખુશીઓ શોધો. 🌷

 ECHO -एक गूंज

GM

જીવનમાં ઉંમર વધે એ સ્વાભાવિક છે, પણ દિલમાં બાળક જેવી ખુશી જીવંત રાખવી એ કળા છે. મિત્રો સાથે હસો, મન મૂકીને મોજ કરો અને દરેક દિવસને યાદગાર બનાવો.

સુપ્રભાત! દિલથી જુવાન રહો. ❤️

ECHO-एक गूंज

GM

 ચિંતા કરવાથી સમસ્યાઓ ઓછી થતી નથી, પણ આજની ખુશીઓ જરૂર ઓછી થઈ જાય છે. એટલે ટેન્શનને કહો બાય-બાય અને સ્મિત સાથે દિવસની શરૂઆત કરો.

ગુડ મોર્નિંગ! હસતા રહો, મસ્ત રહો. 🌻

ECHO-एक गूंज

GM

 

જિંદગી ફરી ફરી મળતી નથી, એટલે દરેક દિવસને દિલથી જીવો. થોડું હસો, થોડું રમો, મનગમતું કરો અને ખુશીઓ વહેંચો. કારણ કે જીવનનો સાચો આનંદ ખુશ રહીને જીવવામાં છે.

સુપ્રભાત! તમારો દિવસ મસ્તીમય રહે. ☕🌞 

ECHO-एक गूँज 

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

“સારી સલાહ આપવી સરળ છે, પરંતુ તેનો લાભ લેવા માટે વધુ સમજદારી જોઈએ.” — વિલ્સન મિઝનર

આ સુવિચાર આપણને સમજાવે છે કે બીજાને સલાહ આપવી ખૂબ સરળ છે, પરંતુ જ્યારે એ જ સલાહ પોતાના જીવનમાં અમલમાં મૂકવાની વાત આવે ત્યારે સાચી સમજદારીની જરૂર પડે છે.

આપણે ઘણી વખત મિત્રો, પરિવારજનો કે ઓળખીતાઓને કહેતા હોઈએ છીએ કે—
“સમયનો સદુપયોગ કરો”, “ગુસ્સો ન કરો”, “પૈસા બચાવો”, “મહેનત કરો”, “ખોટી વ્યક્તિ પર વિશ્વાસ ન કરો” વગેરે. પરંતુ જ્યારે આવી જ પરિસ્થિતિ આપણા જીવનમાં આવે છે ત્યારે ભાવનાઓ, આળસ, અહંકાર અથવા લાલચના કારણે આપણે પોતાની જ સલાહ ભૂલી જઈએ છીએ.

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

🌟 જીવનનો સંદેશ

બોલવાથી આપણે માત્ર પોતાની વાત વ્યક્ત કરીએ છીએ, પરંતુ સાંભળવાથી આપણે બીજાની દુનિયા સમજીએ છીએ.

તેથી જ્યારે કોઈ તમારી સાથે વાત કરે ત્યારે મોબાઇલ અથવા અન્ય કામમાં ધ્યાન આપવાને બદલે થોડો સમય પૂરેપૂરો ધ્યાન આપીને સાંભળો. કદાચ તેની વાતમાંથી તમને કોઈ નવી માહિતી, નવો વિચાર અથવા જીવનનો મહત્વનો પાઠ મળી જાય.

“સારો વક્તા લોકોને થોડા સમય માટે પ્રભાવિત કરે છે, પરંતુ સારો શ્રોતા લોકોના હૃદયમાં લાંબા સમય સુધી સ્થાન બનાવે છે.”

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

નેતૃત્વ માટે પણ જરૂરી ગુણ

સારો નેતા માત્ર આદેશ આપતો નથી; તે પોતાના લોકોની વાત પણ સાંભળે છે. કર્મચારીની સમસ્યા, વિદ્યાર્થીની મુશ્કેલી કે સમાજના લોકોની જરૂરિયાત સાંભળનાર વ્યક્તિ વધુ સારું નેતૃત્વ કરી શકે છે.

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

સંબંધો મજબૂત બને છે

પતિ-પત્ની, માતા-પિતા અને બાળકો, મિત્રો અથવા સહકર્મીઓ વચ્ચે ઘણી ગેરસમજો માત્ર એટલા માટે ઊભી થાય છે કે લોકો એકબીજાને સાંભળતા નથી. ધ્યાનથી સાંભળવાથી વિશ્વાસ વધે છે અને સંબંધો વધુ મજબૂત બને છે.

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

સાંભળવાથી જ્ઞાન વધે છે

દરેક વ્યક્તિ પાસે કોઈને કોઈ અનુભવ હોય છે. કોઈ આપણાથી વધુ સફળ હોય છે, કોઈએ મુશ્કેલીઓનો સામનો કર્યો હોય છે, તો કોઈએ પોતાની ભૂલોમાંથી કંઈક શીખ્યું હોય છે. જો આપણે ધ્યાનથી સાંભળીએ તો બીજાના અનુભવમાંથી પણ શીખી શકીએ છીએ.

રાષ્ટ્રીય વન શહીદ દિવસ

 

🌳 11 સપ્ટેમ્બર — રાષ્ટ્રીય વન શહીદ દિવસ

રાષ્ટ્રીય વન શહીદ દિવસ (National Forest Martyrs Day) દર વર્ષે 11 સપ્ટેમ્બરે ભારતમાં ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ ભારતના એવા બહાદુર વન અધિકારીઓ, વનરક્ષકો અને કર્મચારીઓને શ્રદ્ધાંજલિ આપવાનો દિવસ છે, જેમણે જંગલો, વન્યજીવન અને કુદરતી સંપત્તિની રક્ષા કરતાં પોતાના પ્રાણોનું બલિદાન આપ્યું છે. ભારત સરકારના પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલયે 11 સપ્ટેમ્બરને આ દિવસ તરીકે નિર્ધારિત કર્યો છે. 

🌿 11 સપ્ટેમ્બરનું ઐતિહાસિક મહત્વ

આ દિવસની પસંદગી પાછળ રાજસ્થાનના ખેજરલી ગામની ઐતિહાસિક ઘટના જોડાયેલી છે.

વર્ષ 1730માં, જોધપુર નજીકના ખેજરલી ગામમાં રાજાના આદેશથી વૃક્ષો કાપવા માટે માણસો આવ્યા હતા. બિશ્નોઈ સમુદાયના લોકો વૃક્ષો અને પ્રકૃતિને બચાવવા માટે અડીખમ ઊભા રહ્યા.

અમૃતા દેવી બિશ્નોઈએ વૃક્ષોને બચાવવા માટે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપ્યું. તેમની સાથે મોટી સંખ્યામાં બિશ્નોઈ સમાજના લોકો પણ વૃક્ષોને બચાવવાના પ્રયાસમાં શહીદ થયા. ભારત સરકારના સત્તાવાર વર્ણન મુજબ, આ ઘટનામાં 360થી વધુ લોકોના બલિદાનનો ઉલ્લેખ છે. 

અમૃતા દેવીનું જીવન આપણને એક અત્યંત પ્રેરણાદાયક સંદેશ આપે છે:

“વૃક્ષ બચાવવું એટલે માત્ર એક વૃક્ષ બચાવવું નહીં, પરંતુ આવનારી પેઢીના જીવનને બચાવવું.”

ખેજરલીની આ ઘટના ભારતના પર્યાવરણ સંરક્ષણના ઇતિહાસમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. સરકારી પર્યાવરણ અહેવાલોમાં પણ બિશ્નોઈ સમુદાયને વૃક્ષો અને વન્યજીવોના સંરક્ષણ માટે પ્રતિબદ્ધ સમુદાય તરીકે નોંધવામાં આવ્યો છે. 

🌳 વન શહીદોને શા માટે યાદ કરવામાં આવે છે?

આજના સમયમાં વન વિભાગના કર્મચારીઓ માટે જંગલોની રક્ષા કરવી ખૂબ જ જોખમી જવાબદારી છે. તેઓ અનેક પ્રકારના જોખમોનો સામનો કરે છે, જેમ કે:

• 🔥 જંગલની આગ બુઝાવવી

• 🐅 વાઘ, હાથી અને અન્ય વન્યજીવોના હુમલાનો સામનો કરવો

• 🪓 ગેરકાયદેસર વૃક્ષ કાપવાનું રોકવું

• 🚚 લાકડાની અને વન્યજીવની તસ્કરી રોકવી

• ⛏️ ગેરકાયદેસર ખનન અને કુદરતી સંસાધનોના શોષણ સામે કાર્યવાહી કરવી

• 🌳 જંગલો અને જૈવવિવિધતાનું સંરક્ષણ કરવું

પર્યાવરણ મંત્રાલયે પણ નોંધ્યું છે કે ઘણા વન કર્મચારીઓ જંગલની આગ, ગેરકાયદેસર તસ્કરી, વન્યજીવોના હુમલા અને અન્ય જોખમી પરિસ્થિતિઓમાં ફરજ બજાવતા શહીદ થયા છે. 

🐅 વન એટલે માત્ર વૃક્ષો નહીં

વન આપણને માત્ર લાકડું કે ઔષધિ આપતું નથી. વન સમગ્ર પર્યાવરણનું સંતુલન જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

વન દ્વારા—

• વરસાદી ચક્રને આધાર મળે છે.

• ભૂગર્ભજળનું સંરક્ષણ થાય છે.

• જમીનનું ધોવાણ અટકે છે.

• કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું શોષણ થાય છે.

• ઓક્સિજન અને સ્વચ્છ હવા મળે છે.

• અસંખ્ય પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓને આશ્રય મળે છે.

• ઔષધીય વનસ્પતિઓ અને કુદરતી સંસાધનોનું રક્ષણ થાય છે.

• જૈવવિવિધતા જળવાઈ રહે છે.

આથી વનની રક્ષા એટલે માનવજીવનની રક્ષા.

🙏 વન શહીદ દિવસની ઉજવણી

આ દિવસે દેશના વિવિધ સ્થળોએ વન શહીદોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, 2025માં Forest Research Institute (FRI), દેહરાદૂન ખાતે Forester Memorial પર વન શહીદોને પુષ્પાંજલિ અર્પણ કરવામાં આવી અને બે મિનિટનું મૌન પાળવામાં આવ્યું હતું. 

આ દિવસ માત્ર શહીદોને યાદ કરવાનો દિવસ નથી; તે આપણને પર્યાવરણ પ્રત્યેની પોતાની જવાબદારી સમજવાનો દિવસ પણ છે.

🌱 આપણે શું સંકલ્પ લઈ શકીએ?

આ દિવસે આપણે નીચેના સંકલ્પ લઈ શકીએ:

“હું વૃક્ષોનું રક્ષણ કરીશ.
હું ગેરકાયદેસર વૃક્ષ કાપવાનું સમર્થન નહીં કરું.
હું જંગલ અને વન્યજીવોને નુકસાન થાય તેવું કોઈ કાર્ય નહીં કરું.
હું વધુમાં વધુ વૃક્ષો વાવીશ અને તેમની જાળવણી કરીશ.
હું પાણી, જમીન અને કુદરતી સંસાધનોનો સમજદારીપૂર્વક ઉપયોગ કરીશ.
અને આવનારી પેઢીને હરિયાળું, સ્વચ્છ અને સુરક્ષિત પર્યાવરણ આપવાનો પ્રયાસ કરીશ.”

🌏 અંતિમ સંદેશ

11 સપ્ટેમ્બર આપણને ખેજરલીના અમૃતા દેવી અને અન્ય વન શહીદોના બલિદાનની યાદ અપાવે છે. તેમના માટે વૃક્ષ માત્ર લાકડું નહોતું—તે જીવનનું પ્રતીક હતું.

આજે જ્યારે જંગલો પર વિકાસ, પ્રદૂષણ, આગ, ગેરકાયદેસર કાપણી અને અન્ય માનવ પ્રવૃત્તિઓનું દબાણ છે, ત્યારે વન શહીદોના બલિદાનમાંથી આપણે એક મહત્વપૂર્ણ પાઠ શીખવો જોઈએ:

🌳 “વૃક્ષો બચાવો — વન બચાવો — વન્યજીવન બચાવો — પૃથ્વી બચાવો.”

રાષ્ટ્રીય વન શહીદ દિવસ નિમિત્તે દેશના તમામ વન શહીદોને શત-શત નમન! 🙏🌳

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

સારો શ્રોતા સૌને ગમે છે

જ્યારે આપણે કોઈ વ્યક્તિની વાત ધ્યાનપૂર્વક સાંભળીએ છીએ ત્યારે તેને લાગે છે કે “મારી વાતને મહત્વ આપવામાં આવે છે.” તેથી લોકો આવા વ્યક્તિ સાથે વાત કરવાનું પસંદ કરે છે. પરિવાર, મિત્રતા, સમાજ કે વ્યવસાય—દરેક જગ્યાએ સારો શ્રોતા વિશ્વાસ જીતી શકે છે.

GOOD MORNING

 

GOOD MORNING 🔼🔽

ECHO-एक गूँज 🌎

🤡💦🌈

“સારો શ્રોતા દરેક જગ્યાએ લોકપ્રિય બને છે અને થોડા સમય પછી કંઈક શીખી પણ જાય છે.”

આ વિચાર આપણને સાંભળવાની કળાનું મહત્વ સમજાવે છે. સામાન્ય રીતે માણસને પોતાની વાત કહેવી ગમે છે, પરંતુ બીજાની વાત ધ્યાનથી સાંભળવી એ એક મોટી કળા છે.

સારો શ્રોતા એટલે માત્ર શાંતિથી બેસીને કોઈની વાત સાંભળનાર વ્યક્તિ નહીં, પરંતુ સામેની વ્યક્તિ શું કહેવા માંગે છે, તેની લાગણી શું છે અને તેના અનુભવમાંથી શું શીખી શકાય છે તે સમજવાનો પ્રયત્ન કરનાર વ્યક્તિ.